Meer winkels, meer gezelligheid

Een breder aanbod aan winkels en een gezelliger centrum. Dat is er volgens de Culemborgers nodig om de binnenstad aantrekkelijker te maken.  Te weinig parkeerruimte, te hoge parkeerkosten of onveiligheid weerhouden mensen veel minder om de binnenstad te bezoeken. Dit is de uitkomst van de enquête die twee weken geleden online stond.

De bal ligt bij de gemeente en bij de ondernemers om de binnenstad aan te pakken. Die moeten met plannen komen om gezamenlijk te binnenstad aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld door nieuwe winkels een kans te geven, vaker leuke dingen te organiseren en de markt gezelliger te maken. Mensen die reageerden staken ook de hand in eigen boezem. Zij kunnen ook bijdragen aan een aantrekkelijker binnenstad door mee te denken, ideeën aan te dragen en door vaker in Culemborg te kopen in plaats van in Utrecht en Tiel.

Het begon allemaal met een vraag van Frank Visser in de groep Culemborgers op Facebook om te komen tot goede plannen om de leegstand in de Culemborgse binnenstad tegen te gaan. Na verschillende reacties nam de schrijver van dit artikel het initiatief om een online enquête te maken om alle reacties te verzamelen. Dat leidde al snel tot een stroom aan reacties. In twee weken tijd hebben 244 mensen de enquête ingevuld, iets meer vrouwen (54%) dan mannen (46%) en het merendeel in de leeftijd tussen 40 en 60.

De meeste mensen bezoeken de binnenstad één (34%) of een paar keer (30%) per week; 27% bezoekt de binnenstad minder dan één keer per week. De binnenstad wordt vooral bezocht voor de ‘dagelijkse’ boodschappen, zoals de bakker en de slager (66%), maar ruim 40% van de mensen komt ook in de binnenstad voor kleding, schoenen, huishoudelijke spullen, CD’s en boeken.

Op de vraag wat mensen het meest weerhoudt om de Culemborgse binnenstad te bezoeken werd ‘te weinig aanbod aan winkels’ het vaakst gekozen (43%), gevolgd door ‘niet gezellig genoeg’ (20%). Te hoge parkeerkosten (7%) en te weinig parkeerruimte (2%) werden aanzienlijk minder genoemd. ‘Ik voel me niet veilig genoeg’ werd door 3% genoemd, evenals ‘te weinig aanbod aan horeca’. Circa 15% laat zich nergens door weerhouden of doet alles in de binnenstad.

Als laatste werd mensen gevraagd hoe tevreden ze waren met verschillende aspecten van de binnenstad. De keuze was tussen 1 (zeer ontevreden) en 5 (zeer tevreden). De gezelligheid kreeg een waardering van 2,3, de bereikbaarheid met het OV scoorde 2,4 en het aanbod aan winkels 2,6. De meningen over het aanbod aan horeca en de parkeerkosten waren verdeeld (2,9). Meer tevreden waren mensen over de parkeerruimte rond de binnenstad en de veiligheid in de binnenstad (3,2), hoewel er wel opmerkingen werden geplaatst over het gevoel van onveiligheid op vrijdagavond.

Ideeën om de binnenstad aantrekkelijker te maken waren er volop, maar spraken elkaar soms ook tegen. De één pleit voor het aantrekken van grote ketens zoals H&M en misschien wel V&D. De ander wil juist kleinere winkels, zodat het aanbod in Culemborg uniek wordt. Een interessante suggestie was om het voor starters gemakkelijker te maken een winkel te openen door de huren te verlagen en ‘pop-up stores’ mogelijk te maken. Verder kunnen ondernemers ook inspringen op de toenemende online verkoop door samenwerking aan te gaan en extra service aan te bieden. Ook de suggestie om de weekmarkt te verplaatsen van dinsdag naar zaterdag werd regelmatig gedaan.

Voor het gezelliger maken van de binnenstad kwamen ook veel ideeën: bijvoorbeeld meer groen op de markt, een fontein met bankjes eromheen om het kale plein te doorbreken, meer terrasjes en vaker leuke dingen organiseren. Ondanks dat de meeste mensen parkeren niet als een groot probleem ervoeren, kwamen er wel verscheidene suggesties om het voor automobilisten aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld door het eerste uur het parkeren gratis te maken of door het gemakkelijker te maken om grote spullen te laden.

De resultaten van de online enquête komen goed overeen met een onderzoek van de Kamer van Koophandel uit 2011 ‘Consumentenonderzoek centrum Culemborg’. Ook toen kwam het aanbod aan winkels en sfeer als belangrijkste argumenten naar boven om elders te gaan winkelen. Terwijl sfeer en de historische binnenstad ook worden gezien als belangrijke pluspunten om mensen te trekken.

Zowel de gemeente als de ondernemers moeten aan de bak om de binnenstad aantrekkelijker te maken: maak het gemakkelijker om nieuwe dingen te doen en evenementen te organiseren en ga samenwerken in plaats van elkaar voortdurend als concurrenten te zien. Deze aanbevelingen werden in 2011 ook door de Kamer van Koophandel gedaan, maar de grote vraag is wat er in de laatste twee jaar mee gedaan is. Wie pakt de handschoen op?

De spreadsheet met de resultaten staat hier.

Voorouders

"Volgens mij komt onze familie oorspronkelijk uit Culemborg", zei mijn moeder toen we over de markt liepen. Dat werd nog eens bevestigd door de kledingzaak met de naam Ausems op de pui. Ausems met één s weliswaar, terwijl mijn oma Aussems heette. Om precies te zijn Aussems met een korte en met een lange s. Hoe zit dat nu precies? Voor mij was dat aanleiding om eens te duiken in mijn eigen familiegeschiedenis. Ik had ooit bedacht dat dat een mooie klus was voor na mijn pensioen, want ik zag me niet dagen doorbrengen in allerlei archieven. Maar gelukkig kun je tegenwoordig ook veel archieven doorzoeken via internet. Het Regionaal Archief Tilburg geeft bijvoorbeeld veel informatie. Je kunt zelfs de oorspronkelijke documenten digitaal zien.
Uiteindelijk heb ik een behoorlijk deel van mijn stamboom in beeld kunnen brengen. Zo heette de overgrootvader van mijn opa Ruijs in plaats van Reus. Een foutje van de burgerlijke stand waarschijnlijk. De familie Aussems kwam inderdaad uit Culemborg en oorspronkelijk uit Munsterbilzen (België). Ik kan dus met recht zeggen dat mijn roots (deels) in Culemborg liggen. De familie Aussems is ergens rond 1770 een s kwijt geraakt. De tak met één s is in Culemborg gebleven. De Aussems-tak met twee s-sen is rond 1855 deels verhuisd naar Kaatsheuvel. Wellicht omdat er rond die tijd een grote overstroming was in Culemborg of omdat er in Kaatsheuvel voor een schoenmaker meer werk was te vinden. Op de foto uit de jaren twintig is mijn overgrootvader Adrianus Aussems (1874-1948) te zien met zijn vrouw Helena Snoeren en hun vijf dochters. De tweede van links staand is mijn oma Anna Aussems (1902-1982).

Het leuke van internet is ook dat je je eigen zoektocht kunt vergelijken met de zoektochten van anderen. De website Genealogie Online bevat sinds deze week 20 miljoen gepubliceerde voorouders, waaronder die van mij. Als je nieuwsgierig bent, neem dan een kijkje bij Stamboom Reus-Elshout-Koolen-Aussems. 

Creatief bezuinigen

De gemeente Culemborg moet de komende jaren miljoenen bezuinigen. Dit was al langer bekend, maar dankzij korting op het gemeentefonds en overdracht van taken (met minder geld) vanuit het rijk naar de gemeenten, is de situatie nu echt urgent geworden. Het college wil deze maand samen met de gemeenteraad gaan bekijken op welke punten in de begroting kan worden bezuinigd. Je zou ook kunnen zeggen dat het college er onderling niet uitkomt of geen verantwoordelijkheid durft te nemen. Maar van de andere kant biedt deze aanpak ook kansen op meer invloed vanuit de raad.

Wat zijn de opties? Heel veel gemeentelijke taken zijn wettelijk verplicht en liggen vast. De speelruimte is dus beperkt. Binnen het vrije deel gaat het vooral om geld voor de groenvoorziening, voor sport en cultuur, voor het zwembad, de kinderboerderij, het welzijnswerk, participatie van mensen in de bijstand en voor infrastructuur. Het idee van het College is om alle bouwstenen voor de begroting die niet wettelijk vastliggen, op tafel te leggen en samen met de raad opnieuw de begroting samen te stellen. Zero Based Budgetting noemen ze dat in goed Nederlands. Culemborgse inwoners en organisaties krijgen de kans om hierover met de gemeenteraad in gesprek te gaan en hun mening te geven.

Leidt deze aanpak nu tot creatieve ideeën over hoe we voorzieningen in Culemborg en de kwaliteit van de stad in stand kunnen houden? Ik ben bang van niet. In het document dat raadsleden ter voorbereiding krijgen, staan alle bezuinigingsopties genoemd, inclusief de bedragen die – potentieel – kunnen worden gekort. De discussie zal dus vooral gaan over de vraag: waar kunnen we minder geld voor uittrekken? Ik verwacht dat burgers en organisaties straks in de rij zullen staan om aan de raad uit te leggen dat op het onderdeel waar zij belang bij hebben, geen cent kan worden bezuinigd. Het zal vooral voor negatieve energie gaan zorgen en verdeeldheid in de stad.

Zou het ook anders kunnen? Kunnen we ook positieve energie aanboren? Ik denk het wel, maar dat vraagt wel om een andere aanpak. Eerste vraag van de raad aan de bewoners van Culemborg zou kunnen zijn: “Waar zou je zelf energie in willen steken?” of “Welke voorziening zou je zelf graag willen behouden?”. Vervolgvraag is dan: “Welke mogelijkheden zie je om de voorziening in stand te houden?” en “Zijn er creatieve verbindingen mogelijk met andere organisaties of activiteiten, waardoor geld bespaard of verdiend kan worden?”.

Om een voorbeeld te noemen, de groenvoorziening in Culemborg. Hiervoor is jaarlijks € 2 miljoen uitgetrokken. Heel belangrijk voor de leefbaarheid in de stad. Wat zou er gebeuren als de gemeente een fors deel van dit budget beschikbaar zou stellen voor initiatieven uit de stad die met alternatieve plannen komen voor het groenbeheer in een wijk? Met inzet van meer vrijwilligers, met meer betrokkenheid van bewoners die best geld over zouden hebben voor het groenbeheer als hun eigen tuin ook wordt meegenomen, met alternatieve vormen die minder beheer vergen, met creatieve combinaties met andere economisch renderende functies, etc. Het lijkt me sterk dat er in Culemborg geen creatieve geesten rondlopen die verstand hebben van groen. die ondernemend aangelegd zijn en die buiten de geijkte kaders kunnen en durven denken.

Zo’n aanpak vraagt ook een heel andere rol van de gemeente: durven loslaten, ruimte bieden, faciliteren en niet zelf de inhoud willen bepalen. Het vraagt ook tijd en een open uitnodiging aan mensen om met ideeën te komen. Dan ga je niet afbreken, maar opbouwen. Geen inspraak, maar co-creatie. Geen negatieve energie, maar nieuw elan. Dat is wat Culemborg nodig heeft. De tijd dringt, maar het hoeft nog niet te laat te zijn. De raad kan de komende maand laten zien op welke manier ze de bevolking van Culemborg bij de toekomst van de stad wil betrekken.

Wandelen zonder auto's op de dijk

Vandaag was de dijk in Culemborg even voor een klein deel autovrij. Vorig jaar heeft de gemeenteraad besloten dat organisaties in Culemborg enkele zondagen per jaar de dijk mogen laten afsluiten voor een activiteit. Milieudefensie Culemborg heeft hier gebruik van gemaakt door een kunst- en wandelroute te maken.
Ik heb van het recht om autovrij te wandelen graag gebruik gemaakt. Samen met mijn dochter heb ik een stukje gewandeld, genoten van het landschap en tussendoor bij elke lantaarnpaal een gedicht gelezen. Voor haar (11 jaar) een beetje moeilijk en de eerlijkheid gebiedt dat de betekenis van de meeste gedichten mij ook niet helemaal duidelijk was. Maar dat mocht de pret niet drukken. Van mij mag de dijk elke zondag, of beter nog permanent worden afgesloten voor gemotoriseerd verkeer.

 

Stembureau 10

Gisteren een nieuwe ervaring gehad: lid zijn van stembureau 10. Het was leuker dan ik dacht. Vooral na half zes was het lekker druk en na 7 uur begon ook het lokale accordeonorkest in de ruimte naast het stemlokaal deuntjes uit de jaren 50 te spelen. Mijn collega-stembureaulid van 75 vond dat zeer aangenaam en ook de stemmers hadden de neiging om spontaan een dansje te maken. Kortom, het feest van de democratie!
Maar stemmen blijft een serieuze zaak en vooral het stemmen tellen moet serieus worden aangepakt. We kregen hulp van een kiezer en ook Marie-Bé en Eline kwamen meetellen. Democratie met de paplepel, zullen we maar zeggen.
De uitslag was als volgt (in volgorde van grootte):
- PVV 130 stemmen (16,3%)
- CDA 116 stemmen (14,5%)
- VVD 112 stemmen (14,0%)
- D66 110 stemmen (13,8%
- PvdA 106 stemmen (13,3%)
- GroenLinks 100 stemmen (12,5%)
- SP 56 stemmen (7%)
- CU/SGP 32 stemmen (4%
- Partij voor de Dieren 21 stemmen (2,6%)

Teleurstellend dat de PVV de grootste partij is geworden. Leuk dat GroenLinks er een zetel bij heeft en op 3 uitkomt. Grote vraag is natuurlijk wat deze stemverdeling voor consequenties heeft voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2010. Met name wat de PVV-stemmers gaan doen.